Page 226 - Demo

220Nj%u00ebsit%u00eb dhe p%u00ebrpjes%u00ebtimet AFT%u00cbSI10.5 Rritja dhe zvog%u00eblimiP%u00ebr t%u00eb rritur nj%u00eb madh%u00ebsi me r%, shum%u00ebzojeni at%u00eb me 100 + r100 = 1 + r100P%u00ebr t%u00eb zvog%u00ebluar nj%u00eb madh%u00ebsi me r%, shum%u00ebzojeni at%u00eb me 100 %u2013 r100 = 1 %u2013r100Ndonj%u00ebher%u00eb rritjet dhe uljet me p%u00ebrqindje p%u00ebrs%u00ebriten. N%u00ebse interesi %u00ebsht%u00eb llogaritur mbi interesin, at%u00ebher%u00eb ai %u00ebsht%u00eb interes i p%u00ebrb%u00ebr%u00eb, p%u00ebrndryshe ai %u00ebsht%u00eb interes i thjesht%u00eb. P%u00ebr t%u00eb rritur nj%u00eb madh%u00ebsi me 20%, shum%u00ebzoni me 1,2.P%u00ebr t%u00eb zvog%u00ebluar nj%u00eb madh%u00ebsi me 20%, shum%u00ebzoni me 0,8.80% 100% 120%%u201320% +20%1,2 dhe 0,8 quhen shum%u00ebzues. SHEMBULLNumri i ketrave gri n%u00eb pyll %u00ebsht%u00eb 540. Popullata e tyre rritet me 10% %u00e7do vit.a Vizatoni nj%u00eb grafik p%u00ebr t%u00eb ilustruar rritjen p%u00ebr 6 vitet e ardhshme.b Pas sa koh%u00ebsh popullata do t%u00eb dyfishohet?a 100% + 10% = 110% Shum%u00ebzuesi = 1,1Vitet Popullata0 5401 540 %u00d7 1,1 = 5942 594 %u00d7 1,1 = 6533 653 %u00d7 1,1 = 7194 719 %u00d7 1,1 = 7915 791 %u00d7 1,1 = 8706 870 %u00d7 1,1 = 957 Gjeni vlerat dhe nd%u00ebrtoni nj%u00eb grafik me to.b Pas 7 vitesh, popullata = 957 %u00d7 1,1 = 1053 Nuk %u00ebsht%u00eb dyfishuar akoma 540 %u00d7 2 = 1080.Pas 8 vitesh, popullata = 1053 %u00d7 1,1 = 1158Duhen m%u00eb shum%u00eb se 7 vite q%u00eb popullata t%u00eb dyfishohet.Kjo quhet rritje eksponenciale.0 23456 120004006008001000 numri i ketravePopullata e ketrave grikoha (vite)SHEMBULL%u00c7mimi i nj%u00eb makine %u00ebsht%u00eb 2500000 lek%u00eb. %u00c7mimi zvog%u00eblohet me 22% %u00e7do vit.a Shkruani nj%u00eb formul%u00eb p%u00ebr %u00e7mimin e makin%u00ebs pas n vjet%u00ebsh. b P%u00ebrdorni formul%u00ebn p%u00ebr t%u00eb gjetur %u00e7mimin e makin%u00ebs pas 8 vjet%u00ebsh. c Pas sa koh%u00ebsh makina do t%u00eb vlej%u00eb m%u00eb pak se 100000 lek%u00eb?Kjo quhet r%u00ebnie eksponenciale.a 100% - 22% = 78% Shum%u00ebzuesi = 0,78. %u00c7mimi pas n vitesh = 2500000 %u00d7 0,78nb %u00c7mimi pas 8 vitesh = 2500000 %u00d7 0,788 = 342500 lek%u00eb c Duke vazhduar t%u00eb shum%u00ebzoni 342500 me 0,78, gjeni:267200; 208400; 162500; 126800; 98900.Pas 13 vitesh, makina do t%u00eb vlej%u00eb m%u00eb pak sesa 100000 lek%u00eb.Ju mund ta kontrolloni k%u00ebt%u00eb duke shum%u00ebzuar me 0,78 tet%u00eb her%u00eb.